گرانی و بحران غذایی که از چند سال پیش درجامعه ما شروع شد و همچنان درحال افزایش است، طیبعی بود که در ادامه یکی پس از دیگری اقلام ضروری غذایی را از چرخهٔ رژیم غذایی مردم حذف میکند.
با ربودن گوشت از سفرهها نوبت به حبوبات و سپس به برنج رسید و همینطور بدون وقفه و با شتاب مشمول مواد غذایی دیگر میشود.
اخیراً گرانی وکمبود به نان غذای اصلی مردم رسیده، و تهیه نان به مشکل مردم و مشکل نسبتاً حاد جامعه تبدیل شده است.
یعنی وارد مرحله بحران نان شدهایم که تاکنون مقیاسی برای آغاز شورشهای اجتماعی و انقلابات عمومی موضعی بوده.
رژیم و دولت سرمایهداری فاسد و ناکارآمد ایران، برای تأمین هزینههای خود پشت اغلب گرانیهاست. برعکس اغلب رژیمهای بوروکرات، جمهوری اسلامی با بازی با دلار و فروش آن در بازار با قیمت گرانتر، مشوٌق گرانی در جامعه میباشد.
در طول ۹ ماهه جنگ که با رکود تولید همراه بود، بحران به مغز و استخوان سرایت کرد، و کشاورزی که میتوانست در کاهش بحران غذایی نقش داشته باشد، عملاً وارد چرخه رکود و از هم پاشیدگی گردید.
رژیم سالهاست که با گندمکاران ایران وارد معامله یک طرفه و ناعادلانهای شده، و گندمکاران را با مشکلات عدیده در محرومیت بیشترقرار داده است. حکومت هیچ انگیزهای برای کشاورز وتداوم شغل کشاورزی باقی نگذاشته.
گندم را از کشاورزان به قیمت ارزانی که خودش نرخ آن را تعیین میکند، خریداری کرده، و پول کشاورز را بهطور قسطی و محدود در مدتی طولانی پس میدهد.
این معامله در کنار رشد تورم و پایین آمدن ارزش پول در جامعه و روابطی که کشاورز درآن قرار دارد، یک اجحاف و ستم بزرگ به کشاورز است که رژیم همه ساله به گندمکاران تحمیل میکند.
کشاورز عمده هزینههایی را که بابت یک سال کار کشاورزی تحمل میکند، از قبیل شخم و کشت با تراکتور، کوددهی، سمپاشی و نگهداری و برداشت محصول با ابزار و وسایل کشاورزی مانند کمباین و دروگر همه را با محاسبه نرخ دلار پرداخت میکند. آنگاه محصول خودرا باید با ریال به دولت بفروشد، آن هم قسطی و طولانی مدت!!
در دوره ریاستجمهوری احمدینژاد، با سیاست موسوم به “هدفمندسازی یارانهها”، نقطه بحران نان که امروز به آن رسیدهایم استارت خورد، و امروز در ادامه آن سیاست جامعه وارد بحران نان شده است.
کشاورز گندمکار بهشدت در معرض آسیب وزیان دهی است، بخشی از کشاورزان فقط برای اینکه زمین خودرا کشت کنند وآن را “به امان خدا” واگذار نکنند، ناچار به کشت میشوند. کشاورزان با توجه به گرانی کشت و برداشت و نگهداری و باردهی (که ناچار به استفاده از چند نوع کود هستند)، همینطور سمپاشی، عایداتشان از زمین، هزینهها را به سختی جبران میکند. در این میان زحمت و فرسودگی کشاورز عادی شده، و رژیم از این استثمار بیحد استفاده میکند.
احمدینژاد نان را که نانوایان در مقابل مبلغی معین دراختیار مردم قرار میدادند، وارد بازار کاسبی برای همه نوع آدم سودجو کرد. شکل عرضه آن برهم خورد، همه رقم نانفروش در محله، در سر هر خیابان و میدانی و در بساط هر دستفروشی نان فروخته میشد. با نان آزادی که فروخته میشد، عرضه نان با قیمت دولتی و معین کم کم محدود شد و اغلب نانوایان نوع پخت و پز خود را تغییر دادند.
بازار آشفته آرد ونان دست هر دلال وسودجویی را باز گذاشت. زمینه فساد هم از قبل در جامعه برای هر نوع دغلکاری، دزدی و حیف و میل آماده بود.
ساعات پخت و پز نانوایان کم شد، کیفیت نان هرروز بیشتر پایین میآمد و تهیه نان به مشکل خانواده تبدیل گردید.
دولت آرد را به چند نوع تفکیک و تقسیم کرد، آرد درجه یک، دو، سه و بی کیفیت، آردی که بوی نا و کهنگی آن هر دماغی را آزار میدهد، بهعنوان آرد دولتی در اختیار نانوایان دولتی قرار گرفت.
این نانها چه در زمانی که گرم و از تنور گرفته میشوند، و چه بعد از آن، خوردن ندارند. فوری ظرف یک روز رنگ سیاه و کهنه به خود میگیرند، با بوی نا و ماندگی که از آن بلند میشود. زیرا آرد بی کیفیت واحتمالاً ناخالص میباشد و خمیر اغلب ورز داده نیست. نان بهشدت حالت ارتجاعی و لاستیکی دارد، هرچه آن را بجوی در نهایت لقمهای که فرو میدهی مقداری خمیر همراه دارد.
سالهاست مردم زحمتکش وتهیدست که نان قوت اصلی آنان است، دچار بیماری معده، و با عارضه پوسیدگی دندان روبروهستند.
مردم اغلب با مشکل تهیه نان روبروهستند، جلو نانوایان دولتی ازدحامی از مردم است که ساعات طولانی، حداقل یک یا دوساعت را برای گرفتن نان در نوبت میگذرانند.
نانها هرروز از وزن و کیفیتشان کاسته میشود.
نان نانوایان آزاد هر روز وزنش کمتر میشود، و چون وزن زیادی ندارد و کوچک است پختن آن دشوار است، طوری که انتخاب نان بهتر از نانوایان تنور پز مشکل است. وسط نان نازک و گاهی سوخته است، اغلب لبهدار و خمیری هستند.
امروز بحران نان یک بحران موضعی جدا از بحران عمومی جامعه در همه ابعاد و بهخصوص جدا از بحران کشاورزی نیست که سرنوشتش به بیسامانی کشیده شده است.
گندمکاران و کشاورزان سردرگم و کشاورزی به حالت تعلیق درآمده است. قیمت کود سیاه که برای باروری و تقویت خاک همراه بذرپاشی و شخم به زمین داده میشود، با آسیب دیدن و از رده تولید خارج شدن بخشهایی از پتروشیمیها از یک میلیون تومان به هشت میلیون تومان افزایش یافته است. قیمت وسایل و قطعات ماشینآلات کشاورزی چند برابرشده، و کشاورزان دستشان از گذشته خالیتر است. بحران عمومی تازه سرریز بحران نان شده و به همین جا ختم نخواهد شد.
اخیراً در خوزستان، آرد سهمیه خیلی از روستائیان وعشایر را به بهانه اینکه از شهر نان خریداری میکنند، قطع کردند که درایذه به تجمع مردم جلو اداره امور عشایر و بخشداریها و مراکز توزیع آرد منجر گردید.
این درحالیست که به تعداد هر نفر در روستا مقدار چهار کیلو آرد در ماه داده میشد. جای سئوال است که یک نفر چگونه باید در طول یک هفته یک کیلو آرد را وصله شکم خود کند درحالیکه دسترسی به منابع غذایی کمتری دارد؟!
رژیم مردم را به جان هم انداخته و سالهاست که مردم در تنگنا به صورت هم ناخن میکشند. اخیراً نانوایان اهواز جلو استانداری تجمع داشتند و اعتراضشان این بود که چرا سهمیه آرد را زیاد نمیکنید و ما را در مقابل مردم قرار میدهید؟ در مناطقی از شهر اهواز نان سهمیهای به مردم داده میشود. به هرفرد در ماه ۸۰ قرص نان سهمیهای داده میشود، یعنی در سه وعده غذایی باید به دو قرص و سه چهارم از یک نان اکتفا کند، درحالیکه غذای اصلی مردم نان است.
آستانه تحمل مردم و خط قرمز جامعه، هجوم به نان و دست بردن به سفره خالی مردم است که نان به سختی در آن پیدا میشود.
رژیم میخواهد نان را هم از سفره مردم بگیرد.
زنده باد انقلاب
زنده باد سوسیالیسم
کار – نان – آزادی، حکومت شورایی
هسته کارگری حمید اشرف
اول آذر ۱۴۰۵

