قطعنامه درباره

مرحله انقلاب و روش سیاسی پرولتاریا در انقلاب دمکراتیک

۱ – از سال ۱۸۸۰ ایران وارد مدار بازار جهانی شد. در حالی که هنوز مرحله انباشت آغازین سرمایه را پشت سر ننهاده بود، و در حالی که سرمایه‌های خارجی با آغاز روند انحصاری شدن به جای آن که نقش انباشت آغازین را ایفا کنند، (با متد آمریکا) به ابزار غارت، خروج سرمایه به مرکز، و ممانعت از بسط سرمایه‌داری صنعتی تبدیل شدند. رقابت تولیدات دستی با کالاهای خارجی، ورشکستگی تولیدکنندگان خرده پا را سرعت می‌بخشید و آنان به صف فقرا یا مهاجرین (عمدتاً به قفقاز) می‌پیوستند. در همین زمان، صادرات مواد خام (معدنی و کشاورزی) گسترش می‌یافت که از یک سو منجر به افزایش بهره زمین و از سوی دیگر گرایش سرمایه تجاری و سودا‌گرانه زمین شد. گرچه مجلس اول، تیول‌داری را ملغی کرد، اما با ورود سرمایه به زمین، همراه با حفظ انواع بهره‌کشی ماقبل سرمایه‌داری، وابستگی دهقانان به زمین گسترش یافت، و انقلاب ارضی به مثابه مسأله فوری و عمده انقلاب ایران تجلی کرد.

سیادت استعماری و سلطه سرمایه‌های مالی، به عقب افتادگی اقتصادی دامن زدند، تا جایی که قرارداد ۱۹۰۷ ایران را به زائده استعماری روسیه و انگلستان تبدیل می‌کرد و مسیر انکشاف آزاد سرمایه‌داری به طور قطع سد می‌شد. جنگ‌های داخلی دراز مدت در این دوران (که تا سال های ۱۹۲۰ ادامه یافت)، نه تنها علیه استبداد سلطنتی قاجار و اشرافیت زمین دار، بلکه هم علیه یوغ استعماری امپریالیزم جهت‌گیری می‌کرد. قحطی سال ۱۹۱۸، شورش‌های دهقانی را گسترش بخشید. در این میان، انگلستان خود عاملی بود در افزایش قیمت غله، همچنین در سال ۱۹۱۹ قرارداد استعماری دیگری را پیش کشید که ایران را کاملاً به مستعمره انگلستان تبدیل می‌کرد. جنبش‌های انقلابی کارگران و دهقانان نه تنها خواست انقلاب ارضی و سرنگونی سلطنت بلکه هم محو سیادت استعماری را پیش می‌کشیدند. در سرلوحه منشور کارگران اعتصابی تهران، در سال ۱۹۲۰ نوشته شده بود: نابود باد استعمار انگلستان.

در دوران رژیم استبدادی – بوروکراتیک رضا شاه، که دوران افت انقلاب هم بود، در ساختار اجتماعی و طبقاتی ایران تغییرات بنیادی رخ نداد. رضا خان، خود در مدت کوتاهی تبدیل به بزرگترین ملاک ایران شد. گسترش وسایل ارتباطات در این دوره، نه به منظور کاهش دوره گردش سرمایه داخلی، بلکه عمدتاً برپایه نیازهای نظامی و اقتصادی امپریالیزم انجام شد.

دوران بعدی، که در عین حال دوران گسترش دراز مدت سرمایه‌داری جهانی (انقلاب تکنولوژیک و شکل دراز مدت انبساط) است، با پیدایش روند تغییر اجباری ایران خصلت بندی می‌شود. شکست جنبش ملی کردن صنعت نفت، در آغاز این دوره، ضعف بورژوازی ملی را برملا ساخت. یا مسیر انقلاب ارضی، واژگونی سلطنت و سرنگونی یوغ امپریالیستی – این مسیر مستلزم رهبری پرولتاریا بود – یا مسیر ادغام کامل‌تر ایران در بازار جهانی سرمایه‌داری و انطباق شرایط ساختی با آن – این مسیر در آغاز دهه چهل آشکار شد و در رفرم ارضی، توسعه صنایع مونتاژ و … تجلی کرد.

مکانیزم‌هایی که در این دوران اقتصاد ایران را وابسته به انحصارات امپریالیستی می‌کردند، عبارت بودند از: مبادله نابرابرکه مازاد عظیمی از طریق تفاوت‌های بار‌آوری‌های کار پدید می‌آمد و با انقلاب تکنولوژیک به تفاوتی کیفی رسیده بود.صدور سرمایه به شکل صدور وسایل تولید، سیکل صنایع مونتاژ یا صنایع جایگزینی واردات.

در همین دوره است که وجه تولید سرمایه داری مسلط شده منجر به تغییر تناسب نیروهای طبقاتی می شود.

۲ – برای خصلت بندی طبقات اجتماعی ایران لازم است که پیش از همه، آن ها را در شرایط تاریخی، مد نظر قرار داد.

سلطه اشرافیت زمین‌دار، با انقلاب مشروطه برنیافتاده، بلکه حتی با روند ورود بورژوازی تجاری به سمت کشاورزی، شاهد استحکام طبقه ملاکین و زمین‌داران بزرگ شدیم. آنان در حزب اعتدالی (همراه با روحانیت) متشکل شدند و در استحکام سلطه استعماری نقش ایفا کردند. تا دوران رفرم ارضی، آنان در سلطنت، ارگان سیادت سیاسی خود را می‌دیدند، و بخشی از بلوک قدرت را تشکیل می‌دادند، و در دوران اخیر، با تغییر ساختار طبقاتی، تنها به صورت مرده ریگ دوران کهنه درآمدند که در تناسب نیروها فاقد کمترین اهمیت‌اند.

بورژوازی صنعتی در آغاز قرن بیستم تقریباً وجود نداشت. بورژوازی ایران (که عموماً تجاری و کمپرادور بود) هرگز از سطحمشروطه فراتر نرفت و همواره در لحظات قطعی، به توده‌های انقلابی خیانت کرد. ضعف بورژوازی، برای به انجام رساندن انقلاب بورژوا دمکراتیک و بسط پایه‌های داخلی انباشت سرمایه، در دراز مدت آن را از ایفای نقش مستقل باز می‌داشت و به محافظه کاری، خیانت‌گری و سازش با سلطنت می‌کشاند. حزب دمکرات که در ۱۹۰۶ پا گرفت نمونه سازش آن با زمین‌داران بزرگ و ملاکین بود. جنبش‌های سال‌های ۲۰، نمودار دیگری از ضعف و شکست تاریخی آن بود و چشم‌انداز آن را به صورت طبقه‌ای که می‌باید تحت صنعتی شدن وابسته  و غیر ارگانیک، اقتصاد وابسته و شرایط عقب افتادگی سازمان یابد، گشود. بورژوازی ایران، از دهه چهل به صورت طبقه حاکم درآمد. منتها در شرایط ادغام خود در تجدید تقسیم بین‌المللی کار و انطباق خود با اشکال جدید انباشت جهانی سرمایه، این طبقه گر چه بر اساس سیکل‌های گردش (تجاری، بانکی و صنعتی) و تمرکز و تراکم سرمایه (بزرگ و متوسط و کوچک) دارای لایه بندی‌های گوناگون است، اما در کل وابسته است.

خرده‌بورژوازی، بخش وسیعی از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهد. به یک معنا، ایران کشوری خرده‌بورژوائی است. تاریخ ایران، بارز‌ترین خصائص خود را در این طبقه منعکس کرده است. ورشکستگی تولیدکنندگان خرده پا، همراه با ورود ایران به بازار جهانی، قحطی‌های پیاپی و مهاجرت‌های وسیع دهقانان از یک سو، و شورش‌های دهقانی همراه با قیام‌های تهی‌دستان شهری از سوی دیگر، در دوران مشروطه، میزان ستم بر این بخش از جامعه و میزان حساسیت آن را منعکس می‌کند. خرده‌بورژوازی، اما تاکنون نقش مستقیمی ایفا نکرده است. در دوران مشروطه، لایه‌های بالایی و مرفه آن در حزب دمکرات متشکل می‌شد و  لایه‌های میانی و تهی‌دست آن در سوسیال دمکراسی. سوسیال دمکراسی، اما، خود از محدوده اصلاحات دمکراتیک فراتر نمی‌رفت و این جا و آن جا به جانب بورژوازی کشیده می‌شد. از سال ۱۹۱۹ به بعد، بخش‌های مختلف آن به همکاری نزدیک‌تر با حزب کمونیست ایران پرداختند. در دوره جنبش ملی شدن نفت باز این بورژوازی بود که خرده‌بورژوازی را به سمت خود کشاند. با برملا شدن ضعف و شکست تاریخی بورژوازی ملی، خرده‌بورژوازی از روی استیصال و تنگ نظری طبقاتی خود که رویه دیگر این استیصال، فقدان رهبری انقلابی پرولتاریا بود، به رهبری خمینی گردن نهاد. توسعه سرمایه‌داری در دهه های ۴۰ و ۵۰ در لایه بندی‌های خرده‌بورژوازی تغییرات عظیمی پدید آورد. از یک سو، تشدید تفکیک طبقاتی در روستا و از سوی دیگر گسترش لایه‌های جدید خرده‌بورژوازی، به افتراق در مواضع طبقاتی خرده‌بورژوازی دامن زدند. توده‌های تهی‌دست شهر و روستا، هر چه بیشتر به مواضع علیه طبقه حاکم کشیده می‌شوند و لایه‌های فوقانی خرده‌بورژوازی به سمت جذب زندگی مدرن (بورژوائی) و جامعه مرفه مصرف کننده کشیده می‌شوند. در این میان می‌بایست نقش انقلابی دانشجویان، اکثریت کارمندان و … نیز یاد کرد که در معرض ستم، اختناق و تأثیرات ویرانگر بحران‌های جامعه سرمایه‌داری قرار دارند.

طبقه کارگر ایران تنها طبقه‌ای است که قدرت آن از میزان آن و جایگاه آن در جامعه فراتر می‌رود. کارگران ایران از همان دوران مشروطه نشان دادند که پیشرو‌ترین گردان‌های مبارزه طبقاتی انقلابی‌اند. آنان همزمان با بورژوازی که در احزاب خود سازمان می‌یافت، در اتحادیه‌های کارگری سازمان می‌یافتند. ده‌ها هزار کارگر به مبارزین اتحادیه‌ای بدل شدند. در قفقاز، کارگران ایرانی در انقلاب ۷-۱۹۰۵ روسیه نشان خود را کوبیدند و به صورت رزمندگان پرولتری روانه ایران شدند تا انقلابیون ایران را سازمان دهند و آرمان‌های سوسیال دمکراتیک را اشاعه دهند. مبارزه اقتصادی و سیاسی کارگران همراه با توسعه سازمان‌یابی‌شان به پیش می‌رفت. اتحادیه‌های کارگری در شوراهای اتحادیه‌ها متمرکز می‌شدند و به اتحادیه‌های سرخ (وابسته به بین‌الملل سوم) ملحق می‌شدند (از دوره ۱۹۱۹ به بعد). در تبریز کارگران سازمانی به نام حزب کارگری (اتحادیه) تشکیل دادند مرکب از ۳ هزار نفر، که در ارتباط نزدیک با ده هزار پیشه‌ور و کاسب نیز قرار داشت. جنبش‌های اعتصابی کارگران، در سرتاسر این دوران تاکنون همواره نقش محرک نیرومندی برای توسعه انقلاب و خصلت پرولتری بخشیدن به آن را ایفا کرده است. از دهه چهل به بعد، با وجود فقدان صنعتی شدن ارگانیک، طبقه کارگر ایران به مرکز حیات اقتصادی ایران بدل شد. وجود صنعت نفت (و صنایع وابسته بدان) که تأثیر قطعی بر کل روند اقتصادی ایران دارد و اثرات آن بر فعل و انفعالات بازار جهانی انکارناپذیر است به طبقه کارگر ایران قدرتی عظیم بخشیده است. همچنین با نفوذ سرمایه‌داری به روستا، قشری از پرولتاریای کشاورزی پدید آمده است که می تواند در رهبری بر دهقانان نقشی مستقیم ایفا کند. پیروزی قطعی انقلاب با رهبری طبقه کارگر تفکیک ناپذیر است.

“کار”، شماره ۱۴۲ – ۱۶ دی ماه ۱۳۶۰

کنگره با استماع گزارش ک. م. م. س که بعداً با توضیحات فرد فرد اعضای ک. م. به سؤالات طرح شده از طرف شرکت کنندگان به طور نسبی تکمیل گردید، در بررسی خود از عملکرد یک سال و نیمه سازمان (در زمینه‌های مختلف) به نتایج زیر رسید:

الف – درباره انشعاب:

کنگره در بررسی خود از انشعاب در سازمان چریک‌های فدائی خلق ایران به این نتیجه رسید که این انشعاب علیرغم این که برای دستیابی به تئوری انقلاب ایران و برای تأمین وحدت اصولی و انسجام چپ انقلابی شکل گرفت و در این راستا با طرح شعارها و اهدافی اصولی (که مبتنی بر ضرورت‌های حیاتی جنبش بود) می‌رفت که رفرمیسم را در جنبش کارگران ایران  ایزوله نماید. اما به دلیل فقدان درکی روشن از این ضرورت‌ها و نقش تاریخی خویش نتوانست در این مدت گام‌های مؤثری را در راستای وحدت و انسجام چپ و انفراد رفرمیسم به پیش بردارد. از همین رو آن را اقدامی زودرس تلقی می نماید.

ب – درباره فعالیت‌های مثبت سازمان:

۱ – انتشار منظم روزنامه کار

۲ – مداخله انقلابی سازمان در جنبش مقاومت خلق کرد

۳ – تدوین نقطه نظراتی درباره استراتژی، اوضاع کنونی و وظایف کمونیست‌ها و…

۴ – حفظ و تأمین امکانات ویژه (از قبیل چاپ و غیره)

کنگره با در نظر گرفتن این واقعیات و با عطف توجه به بند الف این قطعنامه اظهار می‌دارد که سازمان (علیرغم اشتباهات و ضعف‌هایی که در انجام وظایف خویش داشته است) بر پایه تلاش انقلابی کادرها و هواداران خویش تاکنون توانسته است نام فدائی را زنده و پرچم پر افتخار آن را به مثابه جریانی سازش ناپذیر و مؤمن و وفادار به آرمان کارگران و زحمتکشان برافراشته نگهدارد.

ج – درباره نقّایص و اشتباهات سازمان:

کنگره در زمینه نقّایص کار و اشتباهات سازمان و به ویژه کادر رهبری آن به نتایج زیر رسید:

۱ – سازمان به دلیل فقدان هدف و نقشه‌ای معین برای مداخله در مبارزه طبقاتی، دنباله رو حوادث بوده، رشد بی رویه کرده و همچنین انرژی و نیروهای بسیاری را هرز داده است. در این رابطه رهبری سازمان تلاش مسئولانه لازم را برای رفع این نقص اساسی به کار نبرده است.

۲ – سازمان به مبارزه ایدئولوژیک درونی و بیرونی به مثابه امری تعیین کننده و عاملی وحدت بخش، بهایی نداده و آن را به فراموشی سپرده است.

۳ – اصول اصلی کار تشکیلاتی (یعنی سانترالیسم دمکراتیک – انتقاد و انتقاد از خود – دیسیپلین و…) بر فعالیت سازمان به طور آگاهانه و سیستماتیک ناظر نبوده است.

۴ – رهبری سازمان در کلیه زمینه‌ها مسایل را تنها رفع و رجوع کرده است و به ویژه در برخورد با بحران سازمان و جنبش برخورد درستی نکرده است.

۵ – گرایشات سکتاریستی در رهبری سازمان عمل کرده است و به ویژه خود را در عدم احساس مسئولیت در قبال وحدت جنبش کمونیستی نشان داده است.

۶ – رابطه زنده‌ای بین رهبری و کل سازمان با توده‌ها وجود نداشته است و از این جهت از انرژی‌ها و استعدادهای رفقای تشکیلات به نحو شایسته‌ای استفاده نشده و تجربه‌های سازمان به آن‌ها منتقل نگردیده است.

۷ – به امر آموزش و تربیت کادرها بی توجهی کامل شده است.

۸ – “تدوین برنامه” (مطروحه در کار شماره ۸۷) به مثابه اقدامی بلند‌پروازانه و غیر واقع‌بینانه در دستور کار سازمان قرار گرفت.

کنگره با آگاهی به این واقعیت که بخش مهمی از اشکالات فوق به دلیل نداشتن ضوابط و مناسبات معین و سازمان دادن تشکیلاتی (اساسنامه و…) بروز کرده است ایمان راسخ دارد که بر پایه دستاوردهای عظیم و رهنمون‌های گرانب‌های این مجمع عالی سازمان اشتباهات و خطاهای خویش را تصحیح و در جهت اهداف اصولی و انقلابی خود گام‌های بلندی را به پیش برخواهد داشت.

۱ – جامعه ایران، یک جامعه سرمایه‌داری وابسته، تحت سلطه امپریالیسم جهانی به سرکردگی امپریالیسم آمریکا و جزئی از سیستم جهانی نواستعماری‌ست.

با تحولات رفرمیستی اوایل دهه چهل که در رفرم ارضی و توسعه صنایع مونتاژ و …. متجلی شد وجه تولید سرمایه‌داری بر ایران مسلط شد. فئودالیسم به عنوان یکی از پایگاه‌های امپریالیسم از قدرت سیاسی و اجتماعی حذف و سرمایه‌داری وابسته به عنوان تنها کانال تأمین منافع امپریالیسم درآمد.

این تحول که ناشی از نیازهای سیستم جهانی امپریالیستی و در رأس آن‌ها امپریالیسم آمریکا به بازارهای جدید و نیز رشد تضادهای درونی سیستم حاکم بود، به هیچ روی در جهت منافع اساسی توده‌ها، بهبود وضعیت آن‌ها، دگرگونی بنیادی نیروهای مولد، استقلال ملی و دمکراتیزه شدن جامعه نبود، بلکه منجر به ادغام کامل‌تر ایران در بازار جهانی سرمایه‌داری و تقسیم کار بین‌المللی آن گردید.

وابستگی به امپریالیسم و سرمایه‌داری دو جزء لاینفک نظام اقتصادی – اجتماعی حاکم بر ایران محسوب می‌شوند، و امپریالیسم و سرمایه‌داری وابسته، اصلی‌ترین و نخستین مانع رشد نیروهای مولد و تکامل جامعه محسوب می‌گردند.

از این رو هر تحول انقلابی در میهن ما باید ناظر بر برداشتن این مانع اصلی از جلو رشد نیروهای مولد و تکامل جامعه باشد.

۲ – انقلاب ایران یک انقلاب دمکراتیک توده‌ای‌ست.

نظر به عقب افتادگی نیروهای مولد، وجود اقشار وسیع خرده‌بورژوازی با خواست‌های سیاسی و اجتماعی … تسلط امپریالیسم و…

نظر به ضعف عینی و ذهنی پرولتاریای ایران و نظر به این که در مجموع شرایط عینی و ذهنی برای یک انقلاب سوسیالیستی فراهم نیست، از این رو انقلاب ایران در گام اول نه یک انقلاب سوسیالیستی بلکه یک انقلاب دمکراتیک توده‌ای‌ست.

انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران که با خصیصه‌های ضد‌امپریالیستی، دمکراتیک و ضد‌ سرمایه‌داری وابسته مشخص می‌شود، سرنگونی طبقه حاکم، برانداختن سلطه امپریالیستی و کسب استقلال ملی، دمکراتیزه کردن جامعه، تأمین آزادی‌های سیاسی و مدنی، و رشد نیروهای مولده را هدف نخستین خود قرار می‌دهد.

خصلت ضد سرمایه‌داری در انقلاب ایران عناصر سوسیالیستی این انقلاب را تقویت می‌کند. پرولتاریای ایران که بنا به رسالت تاریخی خود اساساً در راه استقرار سوسیالیسم و ایجاد یک جامعه عاری از ستم و استثمار مبارزه می کند، پیگیر‌ترین طبقه انقلابی‌ست که منافع خود را در تحقق هر چه رادیکال‌تر اهداف انقلاب دمکراتیک می‌بیند.

پرولتاریای ایران تنها طبقه‌ای‌ست که قادر است توده‌های وسیع زحمتکش را در انقلاب دمکراتیک توده‌ای رهبری کند و انقلاب را به پیروزی قطعی برساند. هیچ طبقه و قشر دیگری قادر نیست انقلاب را به سرانجام قطعی‌اش برساند.

۳– انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران یک مرحله گذار به سوسیالیسم محسوب می‌شود و مضمون طبقاتی آن را دیکتاتوری انقلابی دمکراتیک کارگران و اقشار پایین و میانی خرده‌بورژوازی شهر و روستا تشکیل می‌دهد.

در انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران خرده‌بورژوازی اقشار میانی و پایینی شهر و روستا  (دمکراسی انقلابی) متحدین پرولتاریا و لایه‌های فوقانی خرده‌بورژوازی (ناسیونال رفرمیسم و سوسیال رفرمیسم) در موضع بینا بینی قرار دارند.

امپریالیسم جهانی به سرکردگی امپریالیسم آمریکا و پایگاه داخلی آن (بورژوازی وابسته و دیگر مرتجعین) دشمنان انقلاب محسوب می‌گردند.

جنبش‌های رهایی‌بخش ملل تحت ‌ستم، اردوگاه سوسیالیستی و پرولتاریای کشورهای سرمایه‌داری متحدین پرولتاریا در عرصه بین‌المللی هستند.

پرولتاریای ایران به منظور پیروزی قطعی انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران، دمکراسی انقلابی را از موضع پافشاری روی دمکراسی پیگیر پرولتری به خود ملحق میکند. ناسیونال رفرمیسم و سوسیال رفرمیسم را منفرد می‌سازد، و با در هم شکستن ماشین دولتی طبقه حاکم، بورژوازی را سرنگونی می‌سازد، سلطه امپریالیسم را برمی‌اندازد، و جمهوری دمکراتیک انقلابی کارگران و زحمتکشان شهر و روستا را که مبتنی بر شوراهای مسلح کارگران، دهقانان یا دیگر تشکل‌های انقلابی توده ای و… می‌باشد، مستقر می‌سازد و انقلاب را به پیروزی قطعی می‌رساند.

در این راه، اولا – پرولتاریا به حزب انقلابی پیشرو نیاز دارد. بدون آن پیروزی قطعی انقلاب تضمین نخواهد شد.

ثانیاً – دومین رکن اساسی تحقق اهداف و پیروزی انقلاب‌مان جبهه واحد انقلابی توده‌ای‌ست.

ثالثاً – ایجاد ارتش مسلح خلق، رکن اساسی دیگر انقلاب دمکراتیک و اجزاء لاینفک یک کل منسجم هستند که در این میان نقش عمده با تأمین و تحکیم هژمونی طبقه کارگر است که تضمین اساسی برای ادامه و تکامل انقلاب در راستای سوسیالیسم تواند بود.

نظر به این که انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران با قیام بهمن ماه و انتقال قدرت سیاسی به دست ارگان سازشی مرکب از نمایندگان بورژوازی و لایه‌های فوقانی خرده‌بورژوازی در نیمه راه متوقف مانده است.

نظر به این که این انقلاب دو جنبه نتایج به بار آورد و در سراسر دوران پس از قیام تضاد میان این دو جنبه نتایج انقلاب به صورت کشاکش انقلاب و ضد انقلاب ادامه یافته است.

نظر به این که انقلاب با شکست قطعی روبرو نشده و یک ضد انقلاب متمرکز، منسجم و به هم فشرده هنوز نتوانسته است سلطه قطعی خود را بر انقلاب تأمین کند و تفوق کامل را احراز نماید.

نظر به این که بحران اقتصادی مزمن موجود که از مدت‌ها پیش سراسر ارکان زندگی اقتصادی جامعه را فرا گرفته است، نه تنها ذره‌ای تخفیف نیافته بلکه مدام به وخامت بیشتر گرایش دارد.

نظر به این که بر پایه این بحران مزمن اقتصادی شرایط مادی زندگی توده‌ها به نحو دم افزونی به وخامت می‌گراید و هم اکنون، بیکاری، گرسنگی، تورم افسار گسیخته، کمبود کالاها و مایحتاج اولیه توده ها بر سراسر جامعه سایه افکنده است.

نظر به این که بحران سیاسی موجود که مدام در حال گسترش است نه بحرانی قانونی که بر اساس قوانین موجود و سیستم حکومتی موجود قابل حل باشد، بلکه بحرانی انقلابی است که تغییر و تحولات ژرف را می‌طلبد.

نظر به این که اکنون اکثریت عظیم توده‌ها هر گونه توهم به حاکمیت، امکان تغییر از بالا و بهبود شرایط زندگی خود را در وضعیت کنونی از دست داده‌اند و توده‌های وسیع کارگر و دهقان تحقق خواست‌های خود را در وضعیت موجود نا ممکن می دانند.

نظر به این که سیاست سرکوب و اختناق و سلب ابتدایی‌ترین حقوق و آزادی‌های سیاسی مردم در کنار وخامت شرایط مادی زندگی توده‌ها بر عمق و ژرفای بحران اقتصادی و سیاسی موجود خواهد افزود.

نظر به این که در دوران پس از قیام علیرغم افت‌های موقت در مبارزات آشکار و انقلابی توده‌ها جنبش در کلیت خود شکل انقلابی خود را از دست نداده است، و همچنان چشم‌انداز مبارزات آشکار و عالی‌تر توده‌ای از جمله وقوع یک قیام مجدد و اشکال گوناگون یک جنگ داخلی گسترده وجود دارد.

لذا وظیفه اساسی که اکنون در برابر جنبش انقلابی ایران قرار دارد، تکمیل انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران است و تدارک قیام به صورت امری فوری در دستور کار قرار گرفته است.

تدارک قیام باید در دو وجه به هم پیوسته تدارک سیاسی و نظامی قیام به موازات یکدیگر صورت پذیرد.

تدارک سیاسی قیام مستلزم سازماندهی جنبش توده‌ای و در رأس آن سازماندهی جنبش طبقه کارگر به عنوان پیگیر‌ترین طبقه‌ای‌ست که می‌تواند انقلاب را به سرانجام قطعی‌اش برساند.

تدارک نظامی قیام شامل سازماندهی جوخه‌های رزمی، ایجاد کانون‌های پارتیزانی، آموزش و تسلیح توده‌ها، تدارک تسلیحاتی و مالی برای قیام است.

از این رو در شرایط کنونی عملیات رزمی توسط جوخه‌های رزمی مجاز شمرده می‌شود.

خصلت و اهداف عملیات رزمی به شرح زیر است:

الف – خصلت این عملیات باید با وظیفه آموزش رهبران مبارزه توده‌ها در لحظه قیام منطبق باشد. قائل شدن هر گونه خصلت دیگری برای این عملیات نادرست است.

ب – هدف فوری این عملیات باید مبارزه علیه باندهای سیاه، بی سازمان کردن آن‌ها، ضربه وارد آوردن به ارگان‌ها و نهادهای ستم‌گری رژیم و مجازات خائنین به خلق با توجه دقیق به خلقیات و روحیات توده‌ها به ویژه در مناطق متعدد، سازماندهی کانون‌های پارتیزانی، تأمین منابع مالی از صندوق‌های دولتی و تأمین تسلیحاتی باشد. آماده کردن نقشه‌های نظامی و شناسایی مراکز حساس دولتی نیز از جمله وظایف دیگر جوخه‌های رزمی محسوب می‌گردد.

در لحظه کنونی که ارتجاع تمام نیروهای خود را علیه جنبش انقلابی ایران بسیج کرده است بخش وسیعی از وظیفه تبلیغاتی سازمان از جمله بخش اعلامیه‌ها و شب‌نامه‌ها را جوخه‌های رزمی بر عهده دارند.

در دوران کنونی که نه یک دوران رکود سیاسی بلکه یک دوران انقلابی‌ست و شکل عمده جنبش نه اشکال قانونی بلکه اشکال انقلابی است، مضمون تاکتیک‌های پرولتری، تعرضی‌ست و در مرحله کنونی تکامل جنبش، تاکتیک‌های بسیج سیاسی توده‌ها هم چنان تاکتیک‌های عمده ما محسوب می‌گردند، و تاکتیک‌های نظامی جز در برخی مناطق نظیر کردستان یک تاکتیک فرعی محسوب می‌گردد.

در این دوران ایجاد کمیته‌های مخفی اعتصاب متشکل از عناصر پیشرو کارگری در کارخانه‌ها به منظور برپایی یک اعتصاب عمومی سیاسی، ایجاد کمیته‌های مخفی هماهنگی در ادارات دولتی و مدارس، ایجاد هسته‌های مقاومت در محلات و مناطق روستایی در زمره مهمترین وظایف ما محسوب می‌گردد.

در این دوران استفاده از اشکال قانونی مبارزه و شرکت در سندیکاها، اتحادیه‌ها، شوراها و تعاونی‌های موجود نه تنها مجاز بلکه ضروری است. اما باید در نظر داشت که استفاده از اشکال قانونی مبارزه و شرکت در تشکل‌های قانونی باید به نحوی صورت گیرد که هیچ گونه توهمی در میان توده‌ها نسبت به حاکمیت موجود پدید نیاورد.

و بالاخره

نظر به این که در شرایط نیمه کاره بودن انقلاب، امکان شکست یا پیروزی آن هر دو وجود دارد، از این رو سازمان دهی ما باید بر پایه یک سازماندهی مخفی و منسجم قرار داشته باشد.

این سازماندهی مخفی باید از طریق شاخک‌های حسی خود با وسیع‌ترین بخش توده‌های مردم در ارتباط باشد. در همان حال این نحوه سازماندهی باید از آن چنان انعطافی برخوردار باشد که با اعتلاء مجدد مبارزات آشکار و انقلابی توده‌ها، علنی‌تر و گسترده‌تر گردد.

جنبش کمونیستی ایران تاریخ پر فراز و نشیبی داشته است. این جنبش از شکل گیری اولیه هسته‌های سوسیال دمکراسی تا امروز راهی سخت و دشوار را پشت سر گذاشته است. در مسیر این راه سخت و طولانی اگر بی عملی و تسلیم رهبران حزب توده در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به عنوان یک نقطه عطف منفی و آغاز یک شکست استراتژیک مشخص می‌شود، جسارت، شجاعت و اعتقاد به راه پر شکوه مبارزه برای رهایی بشریت از قید هر گونه ستم و استثمار توسط مارکسیست – لنینیست‌های انقلابی در ۱۹ بهمن ۱۳۴۹ به عنوان یک تولد نوین و آغاز پروسه ای جدید در جنبش کمونیستی ایران مشخص می‌شود.

جرقه‌ای که در سیاهکل روشن شد و به دنبال آن عملیات انقلابی پیشگامان جنبش انقلابی ایران، مشت رفرمیست‌ها و اپورتونیست‌ها را باز نمود. اپورتونیست‌ها بی عملی حساب‌گرانه خود را با تئوری‌های انحرافی توجیه می‌کردند و با درازگویی و پر مدعایی، نیروهای جنبش کمونیستی را به گمراهی سوق می‌دادند.

مبارزه مسلحانه پیشاهنگان انقلابی راه را بر این مدعیان دروغین مارکسیسم – لنینیسم مسدود نمود. اکنون که پس از گذشت ۱۱ سال به ارزیابی خط مشی گذشته سازمان می‌پردازیم، به این نتیجه می‌رسیم که:

۱ – آغاز ۱۹ بهمن ۱۳۴۹ تولد جنبش نوین کمونیستی ایران است. این تاریخ اعلام موجودیت سازمان چریک های فدائی خلق ایران به عنوان محور و ستون فقرات جنبش کمونیستی ایران محسوب می‌شود که طی سال‌های اختناق حکومت ننگین شاه، رسالت وظایف پیشاهنگ پرولتری را بر عهده داشت.

۲ – مبارزه مسلحانه علیرغم ضعف‌ها و انحرافاتی که با خود داشته است، بنا به شرایط مشخص آن دوران امری ضروری بوده است که جنبش در برابر نیروهای انقلابی قرار داده است. غلبه بر تجمع ساده نیروهای کمونیستی و ایجاد سازمان رزمنده پرولتری، غلبه بر رشد خود بخودی در جنبش کمونیستی و تدوین یک برنامه انقلابی پرولتری، غلبه بر جدایی پیشاهنگان از توده، یعنی غلبه بر سه مشخصه جنبش کمونیستی قبل از سال ۴۹ که رفیق کبیر مسعود احمدزاده آن را جمع بندی نموده است، بدون درک ضرورت به کارگیری تاکتیک مسلحانه نا ممکن بوده است.

۲ – تاکتیک های مسلحانه در این پروسه دارای خصلتی تبلیغی بوده از این رو در مقوله “تبلیغ مسلحانه” قرار دارد. گرایشی که برای این تاکتیک‌ها سوای سرشت تبلیغی خصلت دیگری قائل می شد و معتقد بود که شرایط عینی انقلاب از ابتدا آماده بوده است، یک انحراف به چپ محسوب می‌شود.

۴ – طی سال‌های ۵۲، ۵۳ علیرغم این که زمینه‌های مادی سازماندهی مبارزات سیاسی – صنفی توده‌ها در کنار تاکتیک تبلیغ مسلحانه فراهم شده بود (به ویژه پس از آن که نظرات رفیق کبیر بیژن جزنی در درون سازمان اشاعه یافت و سازمان گام‌های پر ارزشی در زمینه مبارزه طبقاتی برداشت) با این وجود به امر سازماندهی سیاسی توده‌ها و امر تبلیغ و ترویج و سازماندهی طبقه کارگر بهای لازم داده نشد و همچنان انحراف به چپ بر سازمان حاکم بود.

۵ – با جمع بندی انحرافاتی که در خط و مشی گذشته سازمان حاکم بوده است، می‌توان به موارد زیر به عنوان انحرافات اساسی سازمان طی سال های ۵۷-۴۹ اشاره کرد.

مطلق کردن تاکتیک مسلحانه طی یک مرحله از حیات سازمان، محوری دانستن تاکتیک تبلیغ مسلحانه در طول تمام پروسه فعالیت سازمان، کم بها دادن به امر سازماندهی مبارزات سیاسی – صنفی توده ها، کم بها دادن به وظیفه دائمی کمونیست‌ها در زمینه تبلیغ و ترویج و سازماندهی توده ها.

کم بها دادن به سازماندهی جنبش مستقل طبقه کارگر و لزوم تشکیل حزب طبقه کارگر.

۶ – علیرغم این انحرافات، نواقص و اشتباهاتی که سازمان در طول فعالیت خود با آن روبرو بوده است، پروسه مبارزه سازمان طی این مدت جنبش کمونیستی را اساساً یک گام به جلو سوق داده است. این واقعیت امروز حتی بر دشمنان کمونیسم و سازمان ما پوشیده نیست که حیثیت و اعتبار نوین کمونیست‌ها مدیون مبارزات مکرر سازمان طی این مدت بوده است که توانست در بطن یک مبارزه  بی‌امان پرچم ظفر‌نمون مارکسیسم – لنینیسم را در سیاه ترین دوران تاریخ اخیر میهن ما برافراشته نگه دارد، از همین روست که امروز فدائی و کمونیست از یکدیگر تفکیک نا پذیرند.

نظر به این که وظیفه تکمیل انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران به مثابه امری فوری در دستور کار قرار گرفته است.

نظر به این که شناخت نقش و موقعیت و شیوه برخورد هر سازمان سیاسی به امر انقلاب ما را در اجرای وظایف انقلابی خود یاری می‌رساند.

لذا کنگره شیوه برخورد به احزاب، سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی موجود را به شرح زیر تصویب می‌کند:

۱ – احزاب، سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی ضد انقلابی

الف – سازمان‌های سیاسی وابسته به بورژوازی بزرگ: این سازمان‌ها که از منافع طبقاتی بورژوازی بزرگ و امپریالیسم جهانی دفاع می‌کنند و پس از انقلاب از قدرت سیاسی محروم شده‌اند می‌کوشند که نظم سیاسی گذشته را دوباره احیا کنند و انقلاب را به شکست قطعی سوق دهند. تمام سازمان‌های سیاسی وابسته به سلطنت طلبان، باندهای فراری ارتش، “جمهوری‌خواهان” فراری، که اکنون فعالیت مشترک خود را در یک جبهه ضد انقلابی مشترک با شرکت بختیار، علی امینی، جبهه ملی، حزب خلق مسلمان، اویسی و دیگر وابستگان و حامیان رژیم سلطنتی پیش می‌برند، همگی جزء جریانات و سازمان‌های ضد انقلابی محسوب شده و دشمن سوگند خورده انقلاب ایران و خلق‌های تحت‌ ستم ایران محسوب می‌گردند.

از این رو سیاست ما در قبلا این جریانات ضد انقلابی، مبارزه همه جانبه علیه آن‌هاست.

ب – سازمان‌های سیاسی وابسته به بورژوازی متوسط:

۱ – نمایندگان بورژوازی به اصطلاح لیبرال که شامل “نهضت آزادی”، “دفتر هماهنگی” و… است.

۲ – حزب جمهوری اسلامی که یک حزب ارتجاعی وابسته به بورژوازی تجاری متوسط و در پیوند با روحانیت معتقد به ولایت فقیه است.

احزاب و سازمان‌های وابسته به بورژوازی متوسط که از منافع بورژوازی دفاع می‌کنند نیز تلاش می‌کنند که انقلاب را به شکست قطعی سوق دهند. این احزاب در زمره سازمان‌های سیاسی ضد انقلابی محسوب می‌شوند و وظیفه ما مبارزه جدی علیه آن‌هاست.

ج – احزاب، گروه‌ها و سازمان‌های سوسیال شوونیست: این سازمان‌های سیاسی که با دفاع از تز ارتجاعی “سه جهان” مدافعین شوونیسم محسوب می‌شوند، در سیاست داخلی و خارجی به بورژوازی خدمت می‌کنند و در کنار امپریالیسم قرار می‌گیرند. آن‌ها دشمن پرولتاریای ایران و جهان و کشورهای سوسیالیستی هستند و در زمره سازمان‌های ضد انقلابی محسوب می‌شوند. مبارزه علیه آن‌ها یک امر ضروری است. حزب رنجبران نمونه یک چنین احزاب و گروه‌هایی محسوب می‌شوند.

۲ – احزاب، سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی بینا بینی که از نظر طبقاتی از منافع لایه‌های فوقانی خرده‌بورژوازی دفاع می‌کنند و در انقلاب دارای مواضع بینا بینی هستند.

الف – احزاب و گروه‌ها و سازمان های سوسیال رفرمیست – این احزاب و سازمان‌های که تکیه گاه بورژوازی در جنبش طبقه کارگر ایران محسوب می‌شوند و پایگاه طبقاتی شان لایه‌های فوقانی خرده بورژوازی است، بنا به ماهیت طبقاتی خود در انقلاب موضع بینا بینی دارند. آن‌ها اکنون از ضد انقلاب حاکم حمایت می‌کنند. سیاست عمومی ما در مرحله انقلاب دمکراتیک توده‌ای ایران این است که آن‌ها را افشا، منفرد و بی طرف نماییم. برجسته‌ترین این سازمان‌های سیاسی حزب توده و جناح راست اکثریت است.

ب – سازمان‌ها و گروه‌های ناسیونال رفرمیست: این سازمان‌ها و گروه‌ها نیز که از منافع طبقاتی لایه‌های فوقانی خرده‌بورژوازی دفاع می‌کنند در انقلاب ایران دارای موضع بینا بینی هستند. سیاست ما در قبال این جریانات نیز منفرد کردن آن‌هاست. در این زمینه می‌توان به “جنبش مسلمانان مبارز” اشاره کرد.

۳ – احزاب و سازمان‌ها و گروه‌های انقلابی

این سازمان‌ها نمایندگی اقشار و طبقات انقلابی از جمله طبقه کارگر و لایه‌های پایینی و متوسط خرده بورژوازی را بر عهده دارند و از منافع طبقاتی آن ها دفاع می‌کنند.

الف – سازمان‌ها و گروه‌های مارکسیست – لنینیست انقلابی: این سازمان‌ها و گروه‌ها که گرایش انقلابی را در درون جنبش کمونیستی و کارگری ایران نمایندگی می‌کنند و از منافع طبقه کارگر دفاع می‌کنند از جهت مواضع ایدئولوژیک در سطح جهانی از یک سو با رویزیونیسم خروشچفی و از سوی دیگر با مدافعین تز سوسیال امپریالیسم مرزبندی دارند و در سطح ملی دربرگیرنده سازمان‌ها و گروه‌هایی چون راه کارگر، جناح چپ، اکثریت، چریک‌های فدائی خلق، می‌باشد. این جریانات سیاسی در زمره پیگیرترین سازمان‌های انقلابی موجود محسوب می‌شوند. از این رو سیاست ما در قبال این سازمان‌ها نه تنها اتحاد با آن‌ها به مثابه سازمان‌های انقلابی، بلکه تلاش در جهت وحدت جنبش کمونیستی ایران است.

ب – سازمان‌ها و گروه‌هایی که در یک طیف کلی به نام خط ۳ شناخته می‌شوند، اگر چه با پذیرش تز سوسیال امپریالیسم در مواضع ایدئولوژیک خود دچار انحراف شده و نمی‌توانند، در یک وحدت حزبی با ما قرار گیرند، اما مادام که امپریالیسم آمریکا و پایگاه داخلی آن را دشمن اصلی خلق‌های ایران می‌دانند و در قبال حاکمیت ضد انقلابی، موضعی انقلابی دارند، در زمره سازمان‌های انقلابی محسوب می‌شوند و ما می‌توانیم با آن‌ها اتحاد و همکاری داشته باشیم در  این زمینه می‌توان به کومله، پیکار، اتحاد مبارزان و… اشاره کرد.

ج – احزاب، سازمان‌ها و گروه‌های دمکرات انقلابی: این سازمان‌های سیاسی که از منافع طبقاتی و تمایلات لایه‌های پایینی و متوسط خرده بورژوازی دفاع می‌کنند دارای خصوصیات انقلابی بوده و در مرحله انقلاب دمکراتیک جزء نیروهای انقلابی محسوب می‌شوند. اما در عین حال باید علیه نا پیگیری آن‌ها مبارزه کرد، و خصلت سوسیالیستی کاذب نظرات آن ها را افشا نمود. برجسته‌ترین این سازمان‌های سیاسی، “سازمان مجاهدین خلق ایران” است.

۴ – احزاب، سازمان‌ها و گروه های محلی و منطقه‌ای (وابسته به ملیت‌های تحت‌ستم ایران)

در این زمینه می‌توان به حزب دمکرات کردستان اشاره کرد.

این حزب که محور تشکل آن مسئله ملی است و علیرغم این که بنا به خصوصیت خود دربرگیرنده طیف وسیعی از نیروهای طبقاتی در کردستان است، با این وجود در کلیت خود، با توجه به عملکرد، برنامه و ترکیب طبقاتی‌اش از منافع طبقاتی لایه‌های فوقانی خرده بورژوازی و بورژوازی محلی خلق کرد دفاع می‌کند. این حزب بنا به ماهیت طبقاتی خود در مرحله انقلاب دمکراتیک موضعی بینا بینی دارد. اما در شرایط کنونی به صف نیروهای انقلاب پیوسته است و ما از مضمون دمکراتیک مبارزه‌ای که بدان دست می‌زند، حمایت و پشتیبانی می‌کنیم.

نظر به این که:

۱ – جنبش کمونیستی ایران در پراکندگی و تشتت به سر می‌برد. فقدان برنامه منسجم و خط سیاسی معین در جهت مداخله در مبارزه طبقاتی، به دامنه بحران حاضر وسعت می‌بخشد و منجر به تجزیه نیروهای چپ می‌شود.

۲ – مبارزه ایدئولوژیک علنی، یک ابزار ضروری جهت حل بحران است، که راه را برای دستیابی به برنامه انقلابی واحد و تئوری انقلابی پرولتاریا هموار می‌کند.

لذا کنگره می پذیرد:

۱ – یک بولتن مباحثات در سطح جنبش انتشار می‌یابد این بولتن توسط هیئتی تنظیم و هدایت خواهد شد. هیئتی که منتخب کنگره است و رهبری سازمان بر آن نظارت خواهد کرد.

۲ – از گروه‌ها و سازمان‌های دیگر، با توجه به خط سیاسی – تئوریک شان (که به خط ۲ شناخته می‌شوند) دعوت می‌شود که در این مبارزه به طور فعال شرکت کنند. نویسندگان می‌باید با نام‌های فردی (همراه با نام گروه یا سازمان) به بحث بپردازند.

۳ – بولتن می‌باید به طور مرتب و با فاصله یک تا دو ماه انتشار یابد.

۴ – مباحثات داخلی، از طریق ارگان تئوریک داخلی هدایت می یابد.

* – مباحثات درباره استراتژی و تاکتیک، وظایف پرولتاریا در انقلاب، انترناسیونالیسم پرولتری و…