۳۰ ژوئیه برابر با ۸ مرداد، دونالد ترامپ از اعلام موافقت حماس و دیگر گروههای فلسطینی حاضر در غزه با خلع سلاح خبر داد و گفت: “شورای صلح به توافقی تاریخی برای خلع سلاح کامل حماس و همه گروههای مسلح غزه دست یافته است”. فردای آن روز نیز “شورای صلح غزه” سند ۱۵ مادهای مورد توافق حماس و متحدین آن را منتشر نمود.
براساس این سند اداره امور داخلی و امنیتی غزه به “کمیته ملی اداره غزه” که یک نهاد فلسطینی “تکنوکرات” است، منتقل میگردد. سلاحهای سنگین، مراکز تولید سلاح، انبارها و تونلها بهتدریج از چرخه عملیاتی خارج و تحت کنترل و انبارداری این کمیته قرار میگیرند. سلاحها به اسرائیل و یا یک نیروی خارجی دیگر تحویل داده نمیشوند و در پایان این روند، فقط دولت فلسطینی جدید حق نگهداری یا کنترل سلاح در غزه را خواهد داشت. همچنین خلع یا از رده خارج کردن سلاحها با استقرار نیروی بینالمللی و عقبنشینی مرحلهای اسرائیل مرتبط میباشد.
حماس البته موافقت خود را مشروط به توقف حملات ارتش اسرائیل، اجرای تعهدات آتشبس شرمالشیخ، افزایش ورود کمکهای بینالمللی، اجازه ورود “کمیته اداره غزه” و نیروی بینالمللی به غزه و بالاخره آغاز عقبنشینی نیروهای اسرائیلی اعلام کرد. نماینده حماس حتا روز شنبه ۸ اوت (۱۷ مرداد) گام بیشتری به جلو برداشت و از آمادگی حماس و دیگر گروههای فلسطینی برای اجرای طرح و رفتن به مرحله دوم توافق خبر داد. وی در عین حال از دولت آمریکا خواست تا اسرائیل را برای پذیرش طرح تحت فشار قرار دهد. در واقع اکنون مانع اصلی پیشبرد توافق، به مانند توافقهای قبلی دولت صهیونیستی اسرائیل است. از زمانی که دولت اسرائیل و حماس با طرح ۲۰ مادهای ترامپ موافقت کردند، اسرائیل به اشکال گوناگون بارها تعهدات خود را نقض کرده است.
براساس “طرح ۲۰ مادهای ترامپ” که مورد توافق دولت اسرائیل و حماس قرار گرفته بود، میبایست ابتدا آتشبس برقرار شود و پس از آزادی و یا تحویل اجساد تمامی گروگانها، اسرائیل به آنچه به عنوان “خط زرد” شناخته شده، عقبنشینی کند. اما از آن زمان بهویژه در هفتههای اخیر شاهد حملات متعدد اسرائیل به غزه به بهانه کشتن نظامیان حماس بودیم که در این حملات تعدادی غیرنظامی از جمله کودکان کشته شدند. تنها ۱۹۶ فلسطینی شامل ۴۳ کودک و ۱۸ زن به بهانه “نزدیک شدن به خط زرد” توسط ارتش اسرائیل به قتل رسیدند. براساس آمار آسوشیتدپرس در اثر حملات ارتش اسرائیل از زمان آتشبس تا روز ۳ اوت ۱۲۵۰ فلسطینی کشته شدهاند که براساس آمار یونیسف بیش از ۳۰۰ تن از آنها کودک بودند.
همچنین مقرر شده بود که کمکهای بینالمللی بدون مانع وارد غزه شوند (حداقل ۶۰۰ کامیون در روز). اما ارتش اسرائیل به بهانههای متعدد از جمله بستن برخی از مرزهای ورودی به غزه از جمله گذرگاه “زیکیم” مانع کمکرسانی به اندازه نیاز مردم غزه شد.
دولت اسرائیل بهرغم پذیرش آتشبس و برخلاف “طرح ۲۰ مادهای”، بارها هدف خود برای اشغال دائمی غزه و اخراج فلسطینیان را به عیان بیان کرده است. برای نمونه اسموتریچ وزیر دارایی و وزیر مسئول امور شهرکها در وزارت دفاع اسرائیل که خود از جمله شهرکنشینان اشغالگر در کرانه باختری است، ۲۹ ژوئن برابر با ۸ تیرماه گفت: “اداره شهرکسازی زیر نظر او کارهای مقدماتی ایجاد سه شهرک اسرائیلی در شمال غزه را تکمیل کرده و فقط موافقت نتانیاهو باقی مانده است. او گفت شهرکهای یهودی در غزه باید بهعنوان کمربند امنیتی برای شهرهای جنوب اسرائیل عمل کنند”.
دو هفته بعد ۱۲ ژوئیهٔ برابر با ۲۱ تیر، اسرائیل کاتس وزیر دفاع و هم حزبی نتانیاهو در همین رابطه گفت: “قصد دارد در محل شهرکهای سابق اسرائیلی در شمال غزه سه پایگاه ناحال ایجاد کند”. در اسرائیل پایگاههای “ناحال” واحدهای نظامی ــ کشاورزیاند که عموماً ابتدا بهصورت پایگاه نظامی تأسیس و بعداً به شهرک غیرنظامی تبدیل شدند. در واقع سخنان وی هیچ فرقی با پیشنهاد وزیر اولترا راست کابینه اسموتریچ ندارد. حتا اخباری نیز از رایزنی ناموفق نتانیاهو با کشورهایی همچون سودان جنوبی، سودان، سومالی و “سومالیلند” برای انتقال فلسطینیان غزه منتشر گردید. این در حالیست که در “طرح ۲۰ مادهای” تاکید شده است که هیچ کس را از غزه به اجبار نمیتوان بیرون راند و کسانی هم که داوطلبانه بیرون رفتهاند حق بازگشت به غزه را دارند.
سخنان نتانیاهو در مخالفت با سند ۱۵ مادهای “شورای صلح غزه”، در ادامه و هم راستا با دیگر اعضای کابینه برای اشغال دائمی – حداقل بخشی – از غزه است. نتانیاهو روز ۴ اوت (۱۳ مرداد) با هدف ایجاد مانع در روند صلح گفت: “دولت آمریکا پیشنویسی برای ما فرستاد. ما موافقت نکردیم. این پیشنویس ما نیست و نظرات خود را فرستادیم… اسرائیل از خطوط کنونی عقب نمیرود تا حماس کاملاً خلع سلاح شود”. این در حالیست که براساس “توافق آتشبس شرمالشیخ” خلع سلاح و عقبنشینی ارتش اسرائیل میباید به موازات هم پیش روند.
حتا چند روز پیشتر (۳۰ ژوئیه برابر با ۸ مرداد) یک مقام ارشد در دولت آمریکا خطاب به خبرنگاران گفته بود: “ما از اسرائیل چیزی فراتر از طرح ۲۰ مادهای که قبلاً پذیرفته نمیخواهیم… اگر به آن پایبند نمانند، رئیسجمهور ترامپ بسیار ناامید خواهد شد… از دید واشنگتن، پیشنویس خلع سلاح سندی جدا و تازه نیست، بلکه ادامه اجرای همان طرح ۲۰ مادهایست که اسرائیل قبلاً پذیرفته است”. تلاشهای اشغالگرانه رژیم صهیونیستی اسرائیل آنقدر افراطی است که حتا در برخی موارد با دولت راستگرای آمریکا به اختلاف برمیخورد.
مردم ستمدیدهی غزه در طول این سالها، رنجهای بیشماری را تحمل کرده و آسیبهای فراوانی دیدهاند. جنایات اسرائیل در غزه آنقدر وحشیانه بود که حتا افکار عمومی در کشور آمریکا را نیز تحتتأثیر قرار داد؛ کشوری که اکثریت مردمش از اسرائیل حمایت میکردند، اما اکنون نظر منفی به اشغالگری و جنایات رژیم صهیونیستی در غزه دارند. افکار عمومی در اروپا حتا بسیار بیشتر از آمریکا علیه جنایات دولت اسرائیل در غزه است. اما بهرغم این واقعیت، دولتهای جهان هیچ اقدام عملی معناداری در مقابله با این سیاستها انجام ندادهاند. سیاستهایی که جدا از غزه هماکنون در کرانه باختری نیز در حال اجراست.
براساس آمار سازمان ملل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون ۱۱۰۹ فلسطینی از جمله ۲۴۳ کودک در کرانه باختری توسط ارتش و شهرکنشینان صهیونیست کشته شدهاند. همچنین در هفتههای اخیر حمله شهرکنشینان با کمک و حمایت دولت و ارتش اشغالگران صهیونیست به فلسطینیان ابعاد گستردهای یافته است.
روز ۲۴ ژوئیه (۲ مرداد) گروهی از شهرکنشینان که شماری از آنها مسلح بودند به سمت روستای “تل” حرکت کردند. این منطقهای است که ورود شهروندان اسرائیل به آن بدون مجوز ممنوع است (area A)، اما ارتش اسرائیل آنها را کوهنورد معرفی کرده بود. در جریان درگیری بین فلسطینیان و شهرکنشینان مسلح ۴ فلسطینی و ۲ اسرائیلی کشته شدند. دولت اسرائیل به جای آنکه اقدام شهرکنشینان در ورود به روستای “تل” و حمله به فلسطینان را محکوم کند، علیه فلسطینیان جنجال بپا کرد. نتانیاهو دستور عملیات وسیع نظامی داد. حدود ۸۰ فلسطینی ساکن “تل” دستگیر و مورد بازجویی قرار گرفتند و تعدادی بازداشت شدند. دفتر نتانیاهو نیز به بهانهی این ماجرا اعلام کرد که روند تصویب شهرکهای جدید در همان منطقه تسریع خواهد شد.
اسموتریچ وزیر راست افراطی خواستار خالی شدن روستاهای فلسطینی منطقه و ایجاد شهرکهای اسرائیلی شد. بنگویر دیگر وزیر راست افراطی نوشت: “شهرها و روستاهای فلسطینی کرانه باختری باید همانگونه مورد برخورد قرار گیرند که بیت حانون در غزه قرار گرفت. در مقابل کشته شدن هر اسرائیلی باید فلسطینیان زمین و خانه از دست بدهند”.
دو روز بعد از این حادثه در ۲۶ ژوئیه (۴ مرداد) شهرکنشینان به چند روستای فلسطینی حمله کرده و دو مسجد را به آتش کشیدند. ۳۱ ژوئیه (۹ مرداد) بیش از ۱۰۰ شهرکنشین بار دیگر به سوی “تل” راهپیمایی کردند. به گزارش خبرنگار رویترز که در محل حاضر بود، ارتش اسرائیل مسیرها را مسدود کرد تا شهرکنشینان بدون مانع عبور کنند و در مسیر راهپیمایی دست به غارت اموال فلسطینیان زدند، قبرستان فلسطینی را تخریب کردند و ارتش برای دور کردن فلسطینیان به سمت آنها بمب دودزا شلیک کرد.
براساس آمار سازمان ملل از ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۳۳۰ حمله علیه فلسطینیان کرانه باختری توسط شهرکنشینان صورت گرفته است که در جریان آنها ۱۸ فلسطینی کشته و ۸۸۰ تن دیگر مجروح شدهاند. همچنین بیش از ۶۲۰۰ فلسطینی از آغاز سال ۲۰۲۳ به دلیل خشونت شهرکنشینان مجبور به ترک محل زندگی خود شدهاند.
این بحران تنها یک راه حل دارد
تهاجمات صهیونیستها به سرزمینهای فلسطینی گرچه چیز جدیدی نیست، اما حمله جنایتکارانه حماس به اسرائیل که منجر به کشته شدن حدود ۱۲۰۰ نفر شد، بهانهی بزرگی به رژیم صهیونیستی اسرائیل برای ویرانی غزه و تهاجم به کرانه باختری داد. گرچه هرگز نقش مخرب حماس و جمهوری اسلامی و تاثیرات منفی آنها در مبارزات برحق مردم فلسطین فراموش نخواهد شد، اما آن چه که بیش از هر چیزی در تاریخ خواهد ماند نسل کشی فلسطینیان توسط صهیونیستها است. تاکنون مرگ حداقل ۷۳۴۰۰ نفر در غزه تأیید شده است و البته رقم واقعی و نهایی بسیار بالاتر از این میباشد. هنوز هزاران نفر مفقود و زیر آوارها هستند. آخرین نمونه پیدا شدن جسد ۱۱۲ نفر از خاندان الحصاینه و ابوشریعه در محله الصبره شهر غزه بود که سالها در آنجا ساکن بودند. در حمله ارتش اسرائیل در ۲۲ نوامبر ۲۰۲۳ (۱ آذر ۱۴۰۲) ۳۰۸ نفر در این محل کشته شدند که از آن زمان تاکنون جسد ۱۵۳ نفر همچنان زیر ویرانههای ساختمانها بود و هنوز بقایای انسانی ۴۱ جسد پیدا نشده است. در مراسم خاکسپاری آنها مردم غزه به صورت گستردهای حضور یافتند.
اما به رغم تمام این جنایات و غم و اندوه جانکاه فلسطینیان در کرانه باختری و به ویژه در غزه که با فاصله بسیار بزرگترین کشتار فلسطینیان توسط صهیونیستها از ابتدا تا به امروز است، مقاومت مردم فلسطین برای دستیابی به کشور مستقل فلسطینی و حق تعیین سرنوشت هرگز پایانی نخواهد داشت. در همین نسلکشی اخیر، تلاشهای دولت صهیونیستی اسرائیل برای بیرون راندن فلسطینیان از غزه با مقاومت مردم روبرو گردید. بهرغم تمام دشواریها، آنها حاضر به خروج از غزه نشدند. این پایداری و ماندن در سرزمین و شهر و روستای خود “صمود”، به شکل اصلی مقاومت مردم فلسطین در غزه و کرانه باختری تبدیل شده است. اگرچه شاید به ظاهر این شکل از مقاومت و مبارزه پایینتر از انتفاضه اول و دوم به نظر آید، اما با در نظرگرفتن کشتار بیسابقه مردم از ۷ اکتبر تا به امروز، باید گفت که ایستادگی و ماندن در غزه (“صمود”) و همیاری و همکاری فلسطینیان در غزه بهویژه جوانان برای کمک به یکدیگر در آن روزهای طاقتفرسا یکی از درخشانترین صفحات مقاومت مردم فلسطین را رقم زد. یا همانطور که فلسطینیان میگویند: “وجودنا مقاومة” (وجود ما مقاومت است)، “الصمود: الوجود مقاومة”
(صمود: وجود داشتن، مقاومت است).
به این موضوع باید تغییر نگاه جهان به موضوع فلسطین را اضافه کرد. امروز افکار عمومی جهان از حق مردم فلسطین برای تعیین سرنوشت خویش دفاع میکند و این را بارها با تظاهرات و اعتصاب نشان داده است. اکنون غالب دولتهای جهان نیز زیر فشار افکار عمومی به راه حل دو کشوری پیوستهاند.
حتا در اسرائیل نیز افکار عمومی (گرچه با سرعتی کمتر) در حال تغییر است. در آخرین نظرسنجی “موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل INSS” در ژوئن ۲۰۲۶ پاسخ شهروندان اسرائیل به این سوال که راه مطلوب چیست؟ ۲۵ درصد راه حل دو دولت را انتخاب کردند، ۲۷ درصد جدایی از فلسطینیان را ترجیح دادند و تنها ۲۵ درصد خواهان الحاق کامل و بدون اعطای حقوق شهروندی مناطق فلسطینی بودند. همچنین در حالی که در فوریه ۲۰۲۶ تنها ۲۸ درصد اسرائیلیها از توافق صلح با عربستان (که مستلزم ایجاد کشور فلسطینی باشد) حمایت میکردند و ۴۸ درصد مخالف بودند، در نظرسنجی ژوئن حمایت از توافق به ۴۲ درصد رسید و مخالفت با آن به ۴۱ درصد کاهش یافت.
تلاشهای دولت راست افراطی و فاشیستی اسرائیل در کرانه باختری و غزه برای پاک کردن “راه حل دو کشوری” با اشغال دائمی سرزمینهای فلسطینی به نتیجه نخواهد رسید. تنها راه حل واقعی منازعه، به رسمیت شناختن حق مردم فلسطین برای تعیین سرنوشت خویش و تشکیل کشور مستقل فلسطین است.




نظرات شما